Í vikunni bættust tvö ný verkfæri við Viskubrunn, bæði undir Kennsla og skipulag. Þau eiga það sameiginlegt að vera til orðin úr samtölum við kennara um það sem vantar í daglegu starfi, og að þau skila tilbúnu efni sem hægt er að prenta, sækja sem Word eða nota beint.

Náttúrulæsi: að þjálfa það sem PISA mælir

Niðurstöður PISA í náttúruvísindum hafa verið íslenskum skólum þungar. Það sem oft gleymist í umræðunni er hvað PISA mælir í raun. Prófið spyr ekki hvað nemendur vita um náttúrufræði, heldur hvað þeir geta gert með það: útskýrt fyrirbæri, metið hvort rannsókn sé traust, og lesið úr gögnum og sönnunargögnum. Íslenskir nemendur standa sig lakast í tveimur síðustu þáttunum, og það eru einmitt þeir sem kafli í námsbók og hefðbundið próf þjálfa ekki.

Náttúrulæsi býr til verkefni af þeirri gerð sem gerir það. Þú velur bekk, flokk hæfniviðmiða og eitt hæfniviðmið úr aðalnámskrá, og færð einingu: stutta kveikju úr raunveruleikanum, gjarnan íslenskum, með töflu eða myndriti, og fimm til sex spurningar af þeim gerðum sem PISA notar. Sumar eru fjölval, sumar eru fullyrðingar sem á að meta, sumar krefjast opins svars með rökstuðningi. Hver spurning er merkt þeirri PISA-hæfni sem hún reynir á og hæfniviðmiði úr námskránni. Með fylgir matslykill í sama formi og PISA notar: fullt stig, hlutastig, ekkert stig, með dæmum um svör nemenda.

Kennarablaðið er skrifað fyrir kennara sem ekki er með náttúrufræðimenntun, því þannig eru flestir sem kenna náttúrugreinar í grunnskólum. Þar eru vísindin á bak við eininguna útskýrð í venjulegu máli, algengar ranghugmyndir taldar upp með því sem er rétt, og gefið orðrétt hvað kennarinn segir þegar hann leggur eininguna fyrir, þar á meðal hvernig hann les úr töflunni upphátt með bekknum. Spurningar sem nemendur eru líklegir til að spyrja fá stutt svör. Eininguna má prenta, sækja sem Word með myndritinu, eða senda beint í Google Forms þar sem fjölvalsspurningarnar eru yfirfarnar sjálfkrafa. Einingar eru geymdar í 30 daga.


Forföll: tilbúinn tími fyrir þann sem hleypur í skarðið

Forfallakennsla er hluti af hverri viku í hverjum skóla. Sá sem tekur tímann er kennari, en sjaldnast kennari í þeirri námsgrein, og veit yfirleitt ekki hvar bekkurinn er staddur. Markmiðið er ekki að halda áætlun. Markmiðið er góður tími: eitthvað úr námsgreininni sem er áhugavert í sjálfu sér, sem allir í bekknum geta byrjað á strax og sem kennarinn getur stýrt frá einu blaði.

Forföll býr til slíkan tíma. Námsgrein, bekkur og lengd tímans, og tíminn er tilbúinn á tveimur til þremur mínútum. Hann byggir á krækju sem heldur bekknum: ráðgátu sem þarf að leysa, læstum kassa sem opnast með kóða úr réttum svörum, keppni í pörum, rökræðu með hlutverkum eða hönnunaráskorun með skýrum skorðum. Kennarablaðið byrjar á því sem kennarinn segir orðrétt fyrstu þrjár mínúturnar og rekur síðan tímann skref fyrir skref með mínútum. Þar er sagt hvað þeir gera sem klára snemma, hvað gera skal ef órói verður, og svarlykillinn svo kennarinn geti farið yfir án þess að kunna námsgreinina. Í lokin er miði til kennarans sem var forfallaður: hvað var gert, hvað var ekki klárað, og það sem hann þarf að vita.

Allt efnið er á nemendablaðinu. Aldrei er vísað í bók eða fyrri kafla, og tíminn krefst einskis nema þess sem er í stofunni. Verkfærið nær yfir íslensku, stærðfræði, náttúrugreinar, samfélagsgreinar, ensku og dönsku, frá 1. upp í 10. bekk, og tímar eru geymdir í 30 daga svo hægt sé að sækja þá aftur.

Hvar finnurðu þau

Bæði verkfærin eru undir Kennsla og skipulag í Viskubrunni. Þú getur líka skrifað í reitinn Hvað viltu gera? á forsíðunni, til dæmis „forföll í stærðfræði“ eða „PISA-verkefni í náttúrufræði“, og þér er vísað á rétta verkfærið.

Eins og önnur verkfæri Viskubrunns eru þessi tvö byggð á hæfniviðmiðum aðalnámskrár og búin til af kennurum fyrir kennara. Ábendingar um hvað mætti bæta eru vel þegnar, þær hafa mótað flest það sem er í Viskubrunni í dag.